Διατροφή, Εγκέφαλος και Νευρικό Σύστημα

Αμυοτροφική πλευρική σκλήρυνση: Πώς βοηθούν τα προβιοτικά στη μείωση των συμπτωμάτων της;

Το ανθρώπινο σώμα αποτελεί φυσικό βιότοπο για πολλούς μικροοργανισμούς, συμπεριλαμβανομένων εκατοντάδων βακτηριακών στελεχών που είναι γνωστά ως μικροβίωμα. Ένας αυξανόμενος αριθμός μελετών υποστηρίζει πως το μικροβίωμα του εντέρου είναι απαραίτητο για την καλή υγεία και οι αλλαγές στη σύνθεση αυτού (δυσβίωση) μπορεί να συνδέονται με πολλές παθήσεις.

Συγκεκριμένα, πολλές μελέτες έχουν εντοπίσει μια σχέση μεταξύ των διαταραχών στο μικροβίωμα του εντέρου και της ανάπτυξης διαφόρων νευροεκφυλιστικών ασθενειών, όπως η αμυοτροφική πλευρική σκλήρυνση (ALS), η σκλήρυνση κατά πλάκας (MS), η νόσος του Alzheimer (AD) και η νόσος του Parkinson (PD).

Τι είναι η αμυοτροφική πλευρική σκλήρυνση;

Η αμυοτροφική πλευρική σκλήρυνση (ALS) είναι μια προοδευτική νευροεκφυλιστική ασθένεια, η οποία εμφανίζεται αργότερα στη ζωή και χαρακτηρίζεται από τον εκφυλισμό των κινητικών νευρώνων που προκαλεί παράλυση, μυϊκή αδυναμία και απώλεια ελέγχου των κινήσεων. Εκτός όμως από τις αλλαγές στο νευρικό σύστημα, η αμυοτροφική πλευρική σκλήρυνση χαρακτηρίζεται επίσης από μεταβολικές αλλαγές.

Μια πρόσφατη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Communications Biology, έδειξε πως ένα προβιοτικό βακτηριακό στέλεχος (Lacticaseibacillus rhamnosus HA-114) ήταν ικανό να αποτρέψει τον εκφυλισμό των κινητικών νευρώνων και την παράλυση σε ένα μοντέλο ασκαρίδας με αμυοτροφική πλευρική σκλήρυνση.

Συγκεκριμένα, παρατηρήθηκε πως το προβιοτικό βακτηριακό στέλεχος είχε νευροπροστατευτικά αποτελέσματα, μέσω ομαλοποίησης των αλλαγών στο μεταβολισμό των λιπιδίων που παρατηρήθηκαν στο μοντέλο ασκαρίδας με αμυοτροφική πλευρική σκλήρυνση.

Αυτά τα ευρήματα υποδεικνύουν πως τα προβιοτικά θα μπορούσαν ενδεχομένως να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη θεραπεία νευροεκφυλιστικών καταστάσεων. Για να επιβεβαιωθεί κάτι τέτοιο όμως απαιτούνται περαιτέρω μελέτες και σε θηλαστικά.

Πώς συνδέονται οι νευροεκφυλιστικές ασθένειες με το έντερο;

Μελέτες έχουν δείξει πως το μικροβίωμα του εντέρου μπορεί να ρυθμίσει τη λειτουργία του νευρικού συστήματος και το αντίστροφο. Μελέτες σε ζώα έχουν δείξει επίσης πως η έλλειψη μικροοργανισμών στο έντερο, εκτός από τη λειτουργία του εγκεφάλου, επηρεάζει και την ανάπτυξή του.

Η μικροχλωρίδα του εντέρου μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη και τη λειτουργία του εγκεφάλου μέσω ρύθμισης της λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος, των μεταβολικών οδών ή μέσω απευθείας δράσης στο νευρικό σύστημα.

Παρόλο που αρκετές μελέτες έχουν επιβεβαιώσει πως οι αλλαγές στη σύνθεση και λειτουργία του μικροβιώματος του εντέρου σχετίζονται με νευρολογικές διαταραχές, δεν υπάρχουν αρκετά δεδομένα που να υποδηλώνουν αιτιώδη συσχέτιση μεταξύ αυτών.

Τι έδειξε η μελέτη;

Στην προαναφερθείσα μελέτη, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ένα νηματώδες σκουλήκι (Caenorhabditis elegans) ως μοντέλο για τη μελέτη της επίδρασης των προβιοτικών βακτηρίων στην ανάπτυξη συμπτωμάτων που μοιάζουν με αυτά της αμυοτροφικής πλευρικής σκλήρυνσης.

Δεδομένου του ότι το 5-10% των περιπτώσεων αμυοτροφικής πλευρικής σκλήρυνσης οφείλονται σε γενετικούς παράγοντες (μεταλλάξεις στις πρωτεΐνες FUS και TDP-43), οι ερευνητές χρησιμοποίησαν για τη μελέτη γενετικά τροποποιημένα σκουλήκια (ασκαρίδες), τα οποία εκφράζουν τα μεταλλαγμένα γονίδια FUS ή TDP-43 και τείνουν να εμφανίζουν εκφυλισμό των κινητικών τους νευρώνων κάποια στιγμή μεταξύ των 6-12 ημερών ενηλικίωσης τους.

Στα πλαίσια της μελέτης, οι ερευνητές εξέτασαν εάν η χορήγηση 13 διαφορετικών στελεχών προβιοτικών βακτηρίων θα μπορούσε να αποτρέψει ή να μειώσει τα συμπτώματα σε αυτά τα γενετικά τροποποιημένα σκουλήκια. Τα αποτελέσματα έδειξαν πως μόνο το βακτηριακό στέλεχος L. rhamnosus HA-114 μπορούσε να αποτρέψει την ανάπτυξη παράλυσης και τον εκφυλισμό των κινητικών νευρώνων σε αυτά.

Πώς μπορούν τα προβιοτικά να βοηθήσουν ενάντια στα συμπτώματα της αμυοτροφικής πλευρικής σκλήρυνσης;

Οι ερευνητές, αφού διαπίστωσαν πως το βακτηριακό στέλεχος L. rhamnosus HA-114 είναι ικανό να αποτρέψει την εμφάνιση συμπτωμάτων που μοιάζουν με αυτά της αμυοτροφικής πλευρικής σκλήρυνσης στα σκουλήκια, εξέτασαν τους πιθανούς μηχανισμούς που θα μπορούσαν να εξηγήσουν την ικανότητα αυτή.

Το οξειδωτικό στρες και η συσσώρευση λανθασμένα διπλωμένων πρωτεϊνών είναι δύο κοινοί μηχανισμοί που εμπλέκονται στην ανάπτυξη νευροεκφυλιστικών ασθενειών, αλλά διαπιστώθηκε πως το στέλεχος L. rhamnosus HA-114 δεν δρούσε προστατευτικά μέσω οδών που σχετίζονται με αυτούς.

Μετά από πειράματα με διαγονιδιακά σκουλήκια που έφεραν μεταλλάξεις στα γονίδια FUS ή TDP-43, αλλά και μεταλλάξεις σε γονίδια μεταβολισμού λιπιδίων (acdh-1, kat-1 και elo-6), οι ερευνητές διαπίστωσαν πως τα γονίδια που εμπλέκονται στο μεταβολισμό των λιπιδίων είναι απαραίτητα για τη μεσολάβηση των νευροπροστατευτικών επιδράσεων του L. rhamnosus HA-114.

Εν τέλει, οι ερευνητές κατέληξαν στο ότι το προβιοτικό βακτηριακό στέλεχος L. rhamnosus HA-114 ασκεί νευροπροστευτικές επιδράσεις, μέσω ρύθμισης του μεταβολισμού των λιπιδίων, επηρεάζοντας ιδιαίτερα τη β-οξείδωση.

+ 2 πηγές

©2019 WikiHealth All Rights Reserved

Could probiotic bacteria help protect against ALS symptoms? https://www.medicalnewstoday.com/articles/could-probiotic-bacteria-help-protect-against-als-symptoms

Fatty acids derived from the probiotic Lacticaseibacillus rhamnosus HA-114 suppress age-dependent neurodegeneration https://www.nature.com/articles/s42003-022-04295-8