Διαγνωστικές εξετάσεις

Έλεγχος παχυσαρκίας

Τι είναι ο έλεγχος παχυσαρκίας;

Η παχυσαρκία είναι μία πάθηση όπου υπάρχει μεγάλο ποσοστό σωματικού λίπους. Και δεν είναι μόνο θέμα εμφάνισης. Η παχυσαρκία αυξάνει τον κίνδυνο χρόνιων και σοβαρών προβλημάτων υγείας, όπως:

Οι ειδικοί αναφέρουν ότι η παχυσαρκία αποτελεί σημαντικό πρόβλημα στον ανεπτυγμένο κόσμο. Στις ΗΠΑ, για παράδειγμα, περισσότερο από το 30% των ενηλίκων και 20% των παιδιών είναι παχύσαρκοι. Τα παιδιά με παχυσαρκία βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο πολλών από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν και οι ενήλικες.

Στον έλεγχο παχυσαρκίας, χρησιμοποιείται ένα εργαλείο που ονομάζεται δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ ή BMI) και άλλες εξετάσεις για να διαπιστωθεί εάν εσείς ή το παιδί σας είστε υπέρβαρος/η ή παχύσαρκος/η. Αν είστε υπέρβαρος/η, σημαίνει ότι έχετε πλεονάζων σωματικό βάρος. Παρόλο που αυτό δεν είναι τόσο σοβαρό όσο η παχυσαρκία, επίσης οδηγεί σε προβλήματα υγείας.

ΔΜΣ και Παχυσαρκία

Τι είναι ο δείκτης μάζας σώματος;

Ο δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ) είναι ένας υπολογισμός με βάση το ύψος και το βάρος σας. Παρόλο που είναι δύσκολο να μετρηθεί απευθείας το λίπος στο σώμα, ο δείκτης μάζας σώματος παρέχει μία καλή εκτίμηση.

Μπορείτε να υπολογίσετε τον δείκτη μάζας σώματός σας εδώ.

Τα αποτελέσματα εμπίπτουν σε μία από τις ακόλουθες κατηγορίες:

  • Κάτω από 18,5: ελλιποβαρής
  • 18,5 – 24,9: Φυσιολογικό βάρος
  • 25 – 29,9: Υπέρβαρος/η
  • >30: Παχύσαρκος/η
  • >40: Νοσογόνος παχυσαρκία

Ο δείκτης μάζας σώματος χρησιμοποιείται και για τη διάγνωση της παχυσαρκίας σε παιδιά, αλλά υπολογίζεται διαφορετικά από ό, τι στους ενήλικες. Ο γιατρός υπολογίζει το δείκτη μάζας σώματος με βάση την ηλικία, το φύλο, το βάρος και το ύψος του παιδιού και συγκρίνει τα αποτελέσματα με αυτά άλλων παιδιών με παρόμοια χαρακτηριστικά.

Τα αποτελέσματα παρουσιάζονται ως εκατοστιαία θέση. Η εκατοστιαία θέση είναι ένας τύπος σύγκρισης ενός ατόμου με μία ομάδα. Για παράδειγμα, αν το παιδί σας έχει δείκτη μάζας σώματος στην 50η εκατοστιαία θέση, σημαίνει ότι 50% των παιδιών της ίδιας ηλικίας και φύλου έχουν χαμηλότερο δείκτη μάζας σώματος και 50% υψηλότερο. Τα αποτελέσματα εμπίπτουν σε μία από τις ακόλουθες κατηγορίες:

  • Κάτω από την 5η εκατοστιαία θέση: Ελλιποβαρής
  • 5η – 84η εκατοστιαία θέση :Φυσιολογικό βάρος
  • 85η – 94η εκατοστιαία θέση: Υπέρβαρος/η
  • >95η εκατοστιαία θέση: Παχύσαρκος/η

Ποιες είναι οι αιτίες της παχυσαρκίας;

Η παχυσαρκία προκύπτει όταν προσλαμβάνετε περισσότερες θερμίδες από αυτές που το σώμα χρειάζεται σε τακτική βάση για μεγάλο χρονικό διάστημα. Μία πληθώρα παραγόντων μπορούν να οδηγήσουν σε παχυσαρκία. Για πολλά άτομα, η διατροφή και η δύναμη της θέλησης από μόνες τους δεν επαρκούν για τον έλεγχο του βάρους. Η παχυσαρκία μπορεί να προκαλείται από ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα:

  • Διατροφή. Βρίσκεστε σε αυξημένο κίνδυνο παχυσαρκίας αν η διατροφή σας περιλαμβάνει πολλά επεξεργασμένα και συσκευασμένα τρόφιμα και σακχαρούχα ροφήματα.
  • Έλλειψη σωματικής δραστηριότητας. Αν δεν αθλείστε, ώστε να καταναλώνετε τις θερμίδες που προσλαμβάνετε, είναι πιθανό ότι το βάρος σας θα αυξηθεί.
  • Οικογενειακό ιστορικό. Είναι πιο πιθανό να γίνετε παχύσαρκοι εάν έχετε κάποιο στενό μέλος της οικογένειάς σας με παχυσαρκία.
  • Γήρανση. Καθώς μεγαλώνετε, ο μυϊκός ιστός ελαττώνεται και ο μεταβολισμός επιβραδύνει. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση βάρους και τελικά παχυσαρκία, ακόμη και αν είχατε φυσιολογικό βάρος όταν ήσαστε νεότεροι.
  • Εγκυμοσύνη. Είναι φυσιολογικό και υγιές να αυξηθεί το βάρος κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Αν όμως δεν χάσετε τα επιπλέον κιλά μετά τον τοκετό, αυτό μπορεί να προκαλέσει μακροχρόνια προβλήματα υγείας.
  • Εμμηνόπαυση. Πολλές γυναίκες παίρνουν βάρος μετά την εμμηνόπαυση. Αυτό προκαλείται από αλλαγές στα επίπεδα ορμονών ή/και μείωση στις καθημερινές δραστηριότητες.
  • Φυσιολογία. Το σώμα διαθέτει ένα σύστημα που διατηρεί το βάρος σε ένα υγιές επίπεδο. Σε κάποια άτομα, αυτό το σύστημα δεν λειτουργεί φυσιολογικά και καθιστά δύσκολη την απώλεια κιλών.
  • Ορμονικές διαταραχές. Συγκεκριμένες διαταραχές προκαλούν την αυξημένη ή μειωμένη παραγωγή σημαντικών ορμονών. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση βάρους και μερικές φορές παχυσαρκία.

Χρησιμότητα εξέτασης

Για ποιο λόγο χρησιμοποιείται ο έλεγχος παχυσαρκίας;

Ο έλεγχος παχυσαρκίας χρησιμοποιείται για να διαπιστωθεί αν εσείς ή το παιδί σας βρίσκεστε σε μη φυσιολογικό βάρος. Εάν δείξει ότι είστε υπέρβαρος/η ή παχύσαρκος/η, ο γιατρός θα πρέπει να διαπιστώσει εάν υπάρχει κάποιο ιατρικό πρόβλημα πίσω από το πλεονάζον βάρος. Επίσης, θα σας προτείνει τρόπους απώλειας κιλών και βελτίωσης της υγείας σας.

Γιατί χρειάζομαι έλεγχο παχυσαρκίας;

Οι περισσότεροι ενήλικες και παιδιά άνω των 6 ετών θα πρέπει να ελέγχονται τουλάχιστον μία φορά το χρόνο με το δείκτη μάζας σώματος. Αν ο γιατρός σας διαπιστώσει ότι έχετε υψηλό ή αυξανόμενο ΔΜΣ, θα σας προτείνει τρόπους πρόληψης της παχυσαρκίας.

Διαδικασία εξέτασης

Πώς πραγματοποιείται ο έλεγχος παχυσαρκίας;

Επιπρόσθετα με το δείκτη μάζας σώματος, ο έλεγχος παχυσαρκίας μπορεί να περιλαμβάνει:

  • Κλινική εξέταση
  • Μέτρηση της περιφέρειας της μέσης. Η συσσώρευση λίπους γύρω από την κοιλιακή χώρα αυξάνει τον κίνδυνο προβλημάτων που σχετίζονται με την παχυσαρκία, όπως καρδιοπάθειες και διαβήτης τύπου 2.
  • Εξετάσεις αίματος για τον έλεγχο διαβήτη και άλλων παθήσεων που μπορεί να προκαλούν αύξηση βάρους.

Προετοιμασία

Ποια προετοιμασία απαιτείται για τον έλεγχο παχυσαρκίας;

Μπορεί να χρειαστεί να νηστέψετε (να μη φάτε και να μην πιείτε τίποτα) αρκετές ώρες πριν από ορισμένες εξετάσεις αίματος. Ο γιατρός θα σας ενημερώσει αν χρειάζεται να ακολουθήσετε συγκεκριμένες οδηγίες.

Κίνδυνοι εξέτασης

Ποιοι κίνδυνοι σχετίζονται με τον έλεγχο παχυσαρκίας;

Δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος αναφορικά με το δείκτη μάζας σώματος ή τη μέτρηση της περιφέρειας της μέσης. Ελάχιστοι κίνδυνοι συνοδεύουν μία εξέταση αίματος. Μπορεί να αισθανθείτε ήπιο πόνο ή να σχηματιστεί μικρός μώλωπας στο σημείο που εισήχθη η βελόνα, όμως τα περισσότερα συμπτώματα υποχωρούν άμεσα.

Ερμηνεία αποτελεσμάτων

Πώς ερμηνεύονται τα αποτελέσματα;

Τα αποτελέσματα του δείκτη μάζα σώματος και της μέτρησης της περιφέρειας της μέσης θα αναδείξουν σε ποια από τις ακόλουθες κατηγορίες ανήκετε:

  • Ελλιποβαρής
  • Φυσιολογικό βάρος
  • Υπέρβαρος/η
  • Παχύσαρκος/η
  • Νοσογόνος παχυσαρκία

Οι εξετάσεις αίματος θα αναδείξουν εάν έχετε κάποια ορμονική διαταραχή και αν έχετε ήδη ή βρίσκεται σε αυξημένο κίνδυνο για διαβήτη.

Περαιτέρω πληροφορίες

Υπάρχει κάτι άλλο που πρέπει να γνωρίζω αναφορικά με τον έλεγχο παχυσαρκίας;

Εάν τα αποτελέσματα δείξουν ότι εσείς ή το παιδί σας είστε υπέρβαρος/η ή παχύσαρκος/η, θα πρέπει να συμβουλευτείτε το γιατρό σας αναφορικά με τις επιλογές αντιμετώπισης. Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία της αύξησης βάρους και ποιος είναι ο στόχος της απώλειας κιλών. Οι επιλογές είναι οι ακόλουθες:

  • Πιο ισορροπημένη διατροφή, με λιγότερες θερμίδες
  • Περισσότερη άθληση
  • Βοήθεια από έναν σύμβουλο ψυχικής υγείας ή/και μια ομάδα υποστήριξης
  • Συνταγογραφούμενα φάρμακα απώλειας βάρους
  • Χειρουργική επέμβαση απώλειας βάρους. Αυτός ο τύπος χειρουργείου (βαριατρική επέμβαση) πραγματοποιεί αλλαγές στο πεπτικό σύστημα, περιορίζοντας την ποσότητα των τροφών που είστε σε θέση να καταναλώνετε. Πραγματοποιείται μόνο σε άτομα με νοσογόνο παχυσαρκία που έχουν ήδη δοκιμάσει άλλες μεθόδους απώλειας κιλών και έχουν αποτύχει.

+ 16 πηγές

©2019 WikiHealth All Rights Reserved

1. AHRQ: Agency for Healthcare Research and Quality [Internet]. Rockville (MD): U.S. Department of Health and Human Services; Screening for and Management of Obesity; 2015 Apr [cited 2019 May 24]; [about 5 screens]. Available from: https://www.ahrq.gov/professionals/prevention-chronic-care/healthier-pregnancy/preventive/obesity.html#care

2. Centers for Disease Control and Prevention [Internet]. Atlanta: U.S. Department of Health and Human Services; About Adult BMI; [cited 2019 May 24]; [about 5 screens]. Available from: https://www.cdc.gov/healthyweight/assessing/bmi/adult_bmi/index.html

3. Centers for Disease Control and Prevention [Internet]. Atlanta: U.S. Department of Health and Human Services; About Child and Teen BMI; [cited 2019 May 24]; [about 4 screens]. Available from: https://www.cdc.gov/healthyweight/assessing/bmi/childrens_bmi/about_childrens_bmi.html#percentile

4. Centers for Disease Control and Prevention [Internet]. Atlanta: U.S. Department of Health and Human Services; Childhood Obesity Facts; [cited 2019 May 24]; [about 4 screens]. Available from: https://www.cdc.gov/obesity/data/childhood.html

5. Mayo Clinic [Internet]. Mayo Foundation for Medical Education and Research; c1998–2019. Childhood obesity: Diagnosis and treatment; 2018 Dec 5 [cited 2019 May 24]; [about 4 screens]. Available from: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/childhood-obesity/diagnosis-treatment/drc-20354833

6. Mayo Clinic [Internet]. Mayo Foundation for Medical Education and Research; c1998–2019. Childhood obesity: Symptoms and causes; 2018 Dec 5 [cited 2019 May 24]; [about 3 screens]. Available from: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/childhood-obesity/symptoms-causes/syc-20354827

7. Mayo Clinic [Internet]. Mayo Foundation for Medical Education and Research; c1998–2019. Obesity: Diagnosis and treatment; 2015 Jun 10 [cited 2019 May 24]; [about 4 screens]. Available from: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/obesity/diagnosis-treatment/drc-20375749

8. Merck Manual Consumer Version [Internet]. Kenilworth (NJ): Merck & Co., Inc.; c2019. Obesity [cited 2019 May 24]; [about 2 screens]. Available from: https://www.merckmanuals.com/home/disorders-of-nutrition/obesity-and-the-metabolic-syndrome/obesity?query=obesity

9. National Heart, Lung, and Blood Institute [Internet]. Bethesda (MD): U.S. Department of Health and Human Services; Blood Tests; [cited 2019 May 24]; [about 3 screens]. Available from: https://www.nhlbi.nih.gov/health-topics/blood-tests

10. National Heart, Lung, and Blood Institute [Internet]. Bethesda (MD): U.S. Department of Health and Human Services; Overweight and Obesity; [cited 2019 May 24]; [about 3 screens]. Available from: https://www.nhlbi.nih.gov/health-topics/overweight-and-obesity

11. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases [Internet]. Bethesda (MD): U.S. Department of Health and Human Services; Definition and Facts for Bariatric Surgery; 2016 Jul [cited 2019 Jun 17]; [about 4 screens]. Available from: https://www.niddk.nih.gov/health-information/weight-management/bariatric-surgery/definition-facts

12. OAC [Internet]. Tampa: Obesity Action Coalition; c2019. What is Obesity?; [cited 2019 May 24]; [about 4 screens]. Available from: https://www.obesityaction.org/get-educated/understanding-your-weight-and-health/what-is-obesity

13. Stanford Children's Health [Internet]. Palo Alto (CA): Stanford Children's Health; c2019. Determining Body Mass Index for Teens; [cited 2019 May 24]; [about 3 screens]. Available from: https://www.stanfordchildrens.org/en/topic/default?id=determining-body-mass-index-for-teens-90-P01598

14. University of Rochester Medical Center [Internet]. Rochester (NY): University of Rochester Medical Center; c2019. Bariatric Surgery Center: What is Morbid Obesity?; [cited 2019 May 24]; [about 4 screens]. Available from: https://www.urmc.rochester.edu/highland/bariatric-surgery-center/questions/morbid-obesity.aspx

15. University of Rochester Medical Center [Internet]. Rochester (NY): University of Rochester Medical Center; c2019. Health Encyclopedia: Overview of Obesity; [cited 2019 May 24]; [about 2 screens]. Available from: https://www.urmc.rochester.edu/encyclopedia/content.aspx?contenttypeid=85&contentid=P07855

16. US Preventive Services Task Force, Grossman DC, Bibbins-Domingo K, Curry SJ, Barry MJ, Davidson KW, Doubeni CA, Epling JW Jr, Kemper AR, Krist AH, Kurth AE, Landefeld CS, Mangione CM, Phipps MG, Silverstein M, Simon MA, Tseng CW. Screening for Obesity in Children and Adolescents: US Preventive Services Task Force Recommendation Statement. JAMA [Internet]. 2017 Jun 20 [cited 2019 May 24]; 317(23):2417–2426. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28632874