Διαγνωστικές εξετάσεις

Εξετάσεις αιμοπεταλίων

Τι είναι οι εξετάσεις αιμοπεταλίων;

Τα αιμοπετάλια είναι μικρά κύτταρα του αίματος, απαραίτητα για το σχηματισμό θρόμβων. Ο σχηματισμός θρόμβων (πήξη) είναι μία διαδικασία που βοηθά στον τερματισμό της αιμορραγίας μετά από ένα τραυματισμό. Υπάρχουν δύο τύποι εξετάσεων αιμοπεταλίων: ο αριθμός αιμοπεταλίων και οι εξετάσεις λειτουργίας αιμοπεταλίων.

Στη μέτρηση αριθμού αιμοπεταλίων, ένας χαμηλότερος από το φυσιολογικό αριθμός ονομάζεται θρομβοπενία. Η πάθηση μπορεί να προκαλέσει ανεξέλεγκτη αιμορραγία μετά από τραυματισμό. Ένας υψηλότερος από το φυσιολογικό αριθμός αιμοπεταλίων ονομάζεται θρομβοκυττάρωση. Στη θρομβοκυττάρωση, το αίμα πήζει περισσότερο από το φυσιολογικό. Οι θρόμβοι μπορεί να αποβούν επικίνδυνοι, επειδή αποφράσσουν την αιματική ροή.

Οι εξετάσεις λειτουργίας αιμοπεταλίων ελέγχουν την ικανότητα των αιμοπεταλίων να σχηματίζουν θρόμβους και περιλαμβάνουν:

  • Χρόνος (Closure time). Αυτή η εξέταση μετρά το χρόνο που απαιτείται ώστε τα αιμοπετάλια σε ένα δείγμα αίματος να δημιουργήσουν θρόμβο σε ένα μικρό άνοιγμα ενός μικροσκοπικού σωλήνα. Αυτό βοηθά στον έλεγχο διαφόρων διαταραχών των αιμοπεταλίων.
  • Θρομβοελαστομετρία. Αυτή η εξέταση μετρά την ισχύ ενός θρόμβου καθώς σχηματίζεται. Ο θρόμβος πρέπει να είναι ισχυρός για να σταματήσει την αιμορραγία.
  • Συσσωμάτωση αιμοπεταλίων. Πρόκειται για μία ομάδα εξετάσεων που χρησιμοποιούνται για να διαπιστωθεί πόσο καλά τα αιμοπετάλια δημιουργούν συσσωματώματα.
  • Μέτρηση συσσώρευσης αιμοπεταλίων μέσω φθορισμού. Αυτή η εξέταση στηρίζεται στην εκπομπή φθορισμού όταν συγκεκριμένες ουσίες προστίθενται σε ένα δείγμα αίματος. Βοηθά στον εντοπισμό ανωμαλιών στα αιμοπετάλια.
  • Κυτταρομετρία ροής. Πρόκειται για μία εξέταση που χρησιμοποιεί laser για την ανίχνευση πρωτεϊνών στην επιφάνεια των αιμοπεταλίων. Είναι χρήσιμη στη διάγνωση κληρονομικών διαταραχών των αιμοπεταλίων. Επειδή είναι μία πολύ εξειδικευμένη τεχνική, είναι διαθέσιμη μόνο σε συγκεκριμένα νοσοκομεία και εργαστήρια.
  • Χρόνος αιμορραγίας. Αυτή η εξέταση μετρά το χρόνο που απαιτείται ώστε να τερματιστεί η αιμορραγία μετά από μικρές τομές που πραγματοποιούνται στον πήχη. Παλαιότερα χρησιμοποιούνταν για τον έλεγχο πολλών διαταραχών των αιμοπεταλίων. Πλέον άλλες εξετάσεις είναι πιο διαδεδομένες και παρέχουν ακριβή αποτελέσματα.

Χρησιμότητα εξέτασης

Για ποιο λόγο χρησιμοποιούνται οι εξετάσεις αιμοπεταλίων;

Η μέτρηση αριθμού αιμοπεταλίων συχνά χρησιμοποιείται για την παρακολούθηση ή τη διάγνωση παθήσεων που προκαλούν έντονη αιμορραγία ή πήξη του αίματος. Η μέτρηση του αριθμού των αιμοπεταλίων συμπεριλαμβάνεται στη γενική εξέταση αίματος, που συνήθως πραγματοποιείται κατά το τακτικό check-up.

Οι εξετάσεις λειτουργίας αιμοπεταλίων μπορούν να χρησιμοποιηθούν:

  • Για τη διάγνωση συγκεκριμένων διαταραχών των αιμοπεταλίων
  • Για τον έλεγχο της λειτουργίας των αιμοπεταλίων κατά τη διάρκεια περίπλοκων χειρουργικών επεμβάσεων, όπως καρδιακό bypass. Αυτά τα χειρουργεία ενέχουν αυξημένο κίνδυνο αιμορραγίας.
  • Για τον έλεγχο των ασθενών πριν από μία χειρουργική επέμβαση εάν έχουν προσωπικό ή οικογενειακό ιστορικό αιμορραγικών διαταραχών.
  • Για την παρακολούθηση ατόμων που λαμβάνουν αντιπηκτικά. Αυτά τα φάρμακα χορηγούνται για τη μείωση της πήξης σε άτομα που βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο εμφράγματος ή εγκεφαλικού.

Γιατί χρειάζομαι εξετάσεις αιμοπεταλίων;

Μπορεί να χρειαστείτε μέτρηση αριθμού ή/και εξετάσεις λειτουργίας αιμοπεταλίων, αν έχετε συμπτώματα υπερβολικά αυξημένων ή μειωμένων αιμοπεταλίων.

Συμπτώματα χαμηλών επιπέδων αιμοπεταλίων είναι τα εξής:

  • Παρατεταμένη αιμορραγία ύστερα από τραυματισμό
  • Ρινορραγία
  • Ανεξήγητη δημιουργία μωλώπων
  • Μικροσκοπικές ερυθρές κηλίδες στο δέρμα (πετέχεια)
  • Μωβ κηλίδες στο δέρμα (πορφύρα). Αυτές μπορεί να προκαλούνται από αιμορραγία κάτω από το δέρμα.
  • Έντονη ή/και παρατεταμένη εμμηνόρροια

Συμπτώματα αυξημένων επιπέδων αιμοπεταλίων είναι τα εξής:

Μπορεί επίσης να χρειαστείτε εξετάσεις λειτουργίας αιμοπεταλίων εάν:

  • Πρόκειται να υποβληθείτε σε σοβαρή χειρουργική επέμβαση
  • Λαμβάνετε φάρμακα για τη μείωση της πήξης

Διαδικασία εξέτασης

Πώς πραγματοποιούνται οι εξετάσεις αιμοπεταλίων;

Οι περισσότερες εξετάσεις αιμοπεταλίων πραγματοποιούνται σε ένα δείγμα αίματος.

Ένας επαγγελματίας υγείας θα λάβει δείγμα αίματος από μία φλέβα στο χέρι σας, χρησιμοποιώντας μία μικρή βελόνα. Όταν η βελόνα εισαχθεί, μία μικρή ποσότητα αίματος θα συλλεχθεί εντός μιας σύριγγας ή φιαλιδίου. Μπορεί να αισθανθείτε ένα μικρό τσίμπημα κατά την είσοδο ή την έξοδο της βελόνας. Η διαδικασία ολοκληρώνεται σε λιγότερο από πέντε λεπτά.

Προετοιμασία

Ποια προετοιμασία απαιτείται για τις εξετάσεις αιμοπεταλίων;

Δεν απαιτείται καμία ειδική προετοιμασία για τη μέτρηση του αριθμού των αιμοπεταλίων.

Αν πρόκειται να υποβληθείτε σε κάποια εξέταση λειτουργίας αιμοπεταλίων, μπορεί να χρειαστεί να σταματήσετε τη λήψη συγκεκριμένων φαρμάκων, όπως ασπιρίνη και ιβουπροφαίνη, πριν την εξέταση. Ο γιατρός θα σας ενημερώσει αν πρέπει να ακολουθήσετε συγκεκριμένες οδηγίες.

Κίνδυνοι εξέτασης

Ποιοι κίνδυνοι σχετίζονται με τις εξετάσεις αιμοπεταλίων;

Ελάχιστοι κίνδυνοι συνοδεύουν μία εξέταση αίματος. Μπορεί να αισθανθείτε ήπιο πόνο ή να σχηματιστεί μικρός μώλωπας στο σημείο που εισήχθη η βελόνα, όμως τα περισσότερα συμπτώματα υποχωρούν άμεσα.

Ερμηνεία αποτελεσμάτων

Πώς ερμηνεύονται τα αποτελέσματα;

Εάν τα αποτελέσματα δείξουν μικρότερο από το φυσιολογικό αριθμό αιμοπεταλίων (θρομβοπενία), αυτό μπορεί να υποδεικνύει:

  • Καρκίνο που επηρεάζει το αίμα, όπως λευχαιμία ή λέμφωμα
  • Ιογενή λοίμωξη, όπως μονοπυρήνωση, ηπατίτιδα ή ιλαρά
  • Αυτοάνοση νόσο
  • Λοίμωξη ή βλάβη στο μυελό των οστών
  • Κίρρωση
  • Ανεπάρκεια βιταμίνη Β-12
  • Θρομβοπενία κύησης, μία κοινή και ήπια πάθηση που επηρεάζει τις έγκυες γυναίκες. Δεν είναι γνωστό ότι προκαλεί βλάβη στη μητέρα ή το έμβρυο. Συνήθως υποχωρεί από μόνη της κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης ή μετά τον τοκετό.

Εάν τα αποτελέσματα δείξουν υψηλότερο από το φυσιολογικό αριθμό αιμοπεταλίων (θρομβοκυττάρωση), αυτό μπορεί να υποδεικνύει:

Εάν τα αποτελέσματα των εξετάσεων λειτουργίας αιμοπεταλίων δεν είναι φυσιολογικά, αυτό μπορεί να σημαίνει ότι έχετε κάποια κληρονομική ή επίκτητη διαταραχή των αιμοπεταλίων. Οι κληρονομικές διαταραχές κληρονομούνται από τους γονείς στους απογόνους. Οι διαταραχές αυτές υπάρχουν από τη στιγμή της γέννησης του παιδιού, όμως μπορεί να μην εκδηλωθούν συμπτώματα μέχρι κάποια συγκεκριμένη ηλικία. Οι επίκτητες διαταραχές, από την άλλη πλευρά, δεν είναι κληρονομικές. Μπορεί να προκαλούνται από άλλες ασθένειες, φάρμακα ή περιβαλλοντικούς παράγοντες. Μερικές φορές η αιτία δεν είναι γνωστή.

Κληρονομικές διαταραχές των αιμοπεταλίων περιλαμβάνουν:

  • Νόσο Von Willebrand, μία γενετική διαταραχή που μειώνει την παραγωγή ή τη λειτουργικότητα των αιμοπεταλίων. Αυτό μπορεί να προκαλέσει παρατεταμένη αιμορραγία.
  • Θρομβασθένεια Glanzmann, μία διαταραχή που επηρεάζει την ικανότητα συσσωμάτωσης των αιμοπεταλίων
  • Σύνδρομο Bernard-Soulier, μία άλλη διαταραχή που επηρεάζει επίσης τη συσσωμάτωση των αιμοπεταλίων
  • Νόσος των δεξαμενών, μία πάθηση που επηρεάζει την ικανότητα των αιμοπεταλίων να απελευθερώνουν ουσίες που βοηθούν στη συσσωμάτωσή τους

Οι επίκτητες διαταραχές των αιμοπεταλίων μπορεί να οφείλονται σε χρόνιες ασθένειες, όπως:

Περαιτέρω πληροφορίες

Υπάρχει κάτι άλλο που πρέπει να γνωρίζω αναφορικά με τις εξετάσεις αιμοπεταλίων;

Οι εξετάσεις αιμοπεταλίων συχνά παραγγέλλονται μαζί με τις ακόλουθες εξετάσεις αίματος:

+ 16 πηγές

©2019 WikiHealth All Rights Reserved

1. Cleveland Clinic [Internet]. Cleveland (OH): Cleveland Clinic; c2020. Thrombocytopenia: Overview; [cited 2020 Oct 25]; [about 3 screens]. Available from: https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/14430-thrombocytopenia

2. ClinLab Navigator [Internet]. ClinLab Navigator; c2020. Platelet Function Screen; [cited 2020 Oct 25]; [about 2 screens]. Available from: http://www.clinlabnavigator.com/platelet-function-screen.html

3. Gernsheimer T, James AH, Stasi R. How I treat thrombocytopenia in pregnancy. Blood. [Internet]. 2013 Jan 3 [cited 2020 Nov 20]; 121(1):38-47. Available from: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23149846

4. Lab Tests Online [Internet]. Washington D.C.: American Association for Clinical Chemistry; c2001–2020. Excessive Clotting Disorders; [updated 2019 Oct 29; cited 2020 Oct 25]; [about 2 screens]. Available from: https://labtestsonline.org/conditions/excessive-clotting-disorders

5. Lab Tests Online [Internet]. Washington D.C.: American Association for Clinical Chemistry; c2001–2020. Partial Thromboplastin Time (PTT, aPTT); [updated 2020 Sep 22; cited 2020 Oct 25]; [about 2 screens]. Available from: https://labtestsonline.org/tests/partial-thromboplastin-time-ptt-aptt

6. Lab Tests Online [Internet]. Washington D.C.: American Association for Clinical Chemistry; c2001–2020. Platelet Count; [updated 2020 Aug 12; cited 2020 Oct 25]; [about 2 screens]. Available from: https://labtestsonline.org/tests/platelet-count

7. Lab Tests Online [Internet]. Washington D.C.: American Association for Clinical Chemistry; c2001–2020. Platelet Function Tests; [updated 2020 Sep 22; cited 2020 Oct 25]; [about 2 screens]. Available from: https://labtestsonline.org/tests/platelet-function-tests

8. Lab Tests Online [Internet]. Washington D.C.: American Association for Clinical Chemistry; c2001–2020. Prothrombin Time and International Normalized Ratio (PT/INR); [updated 2020 Sep 22; cited 2020 Oct 25]; [about 2 screens]. Available from: https://labtestsonline.org/tests/prothrombin-time-and-international-normalized-ratio-ptinr

9. MFM [Internet] New York: Maternal Fetal Medicine Associates; c2020. Thromocytopenia and Pregnancy; 2017 Feb 2 [cited 2020 Nov 20]; [about 3 screens]. Available from: https://www.mfmnyc.com/blog/thrombocytopenia-during-pregnancy

10. National Heart, Lung, and Blood Institute [Internet]. Bethesda (MD): U.S. Department of Health and Human Services; Blood Tests; [cited 2020 Oct 25]; [about 3 screens]. Available from: https://www.nhlbi.nih.gov/health-topics/blood-tests

11. NIH National Human Genome Research Institute [Internet]. Bethesda (MD): U.S. Department of Health and Human Services; Genetic Disorders; [updated 2018 May 18; cited 2020 Nov 20]; [about 3 screens]. Available from: https://www.genome.gov/For-Patients-and-Families/Genetic-Disorders

12. Paniccia R, Priora R, Liotta AA, Abbate R. Platelet function tests: a comparative review. Vasc Health Risk Manag [Internet]. 2015 Feb 18 [cited 2020 Oct 25]; 11:133-48. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4340464

13. Parikh F. Infections and Thrombocytopenia. J Assoc Physicians India. [Internet]. 2016 Feb [cited 2020 Nov 20]; 64(2):11-12. Available from: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27730774/

14. Riley Children's Health: Indiana University Health [Internet]. Indianapolis: Riley Hospital for Children at Indiana University Health; c2020. Coagulation Disorders; [cited 2020 Oct 25]; [about 3 screens]. Available from: https://www.rileychildrens.org/health-info/coagulation-disorders

15. University of Rochester Medical Center [Internet]. Rochester (NY): University of Rochester Medical Center; c2020. Health Encyclopedia: Platelets; [cited 2020 Oct 25]; [about 2 screens]. Available from: https://www.urmc.rochester.edu/encyclopedia/content.aspx?contenttypeid=167&contentid=platelet_count

16. University of Rochester Medical Center [Internet]. Rochester (NY): University of Rochester Medical Center; c2020. Health Encyclopedia: What Are Platelets?; [cited 2020 Oct 25]; [about 2 screens]. Available from: https://www.urmc.rochester.edu/encyclopedia/content.aspx?ContentTypeID=160&ContentID=36