Έγκέφαλος και Νευρικό Σύστημα

Σκλήρυνση Κατά Πλάκας: Αλλάξτε συνήθειες για να μειώσετε τον κίνδυνο

Η σκλήρυνση κατά πλάκας (ΣΚΠ) είναι μια χρόνια ασθένεια που επηρεάζει τον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό. Εμφανίζεται όταν το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται κατά λάθος στην προστατευτική επικάλυψη των νευρικών κυττάρων (μυελίνη), προκαλώντας βλάβη στα νεύρα.

Η αιτία της ΣΚΠ είναι σε μεγάλο βαθμό άγνωστη, αλλά υπάρχουν αρκετοί γνωστοί παράγοντες κινδύνου που σχετίζονται με την εμφάνισή της, από τους οποίους, άλλοι μπορούν να ελεγχθούν και άλλοι όχι.

Ποιοι είναι οι μη τροποποιήσιμοι παράγοντες κινδύνου για Σκλήρυνση Κατά Πλάκας;

Ορισμένοι παράγοντες κινδύνου για ΣΚΠ είναι «μη τροποποιήσιμοι», πράγμα που σημαίνει ότι δεν μπορούν να αλλάξουν.

1. Ηλικία

Έρευνες έχουν δείξει ότι η ΣΚΠ είναι πιο συχνή σε άτομα 20 – 49 ετών. Ωστόσο, υπάρχουν και σπάνιες περιπτώσεις όπου παιδιά και έφηβοι κάτω των 18 ετών ή άτομα άνω των 50 ετών διαγιγνώσκονται με ΣΚΠ.

Αρκετές μελέτες εξέτασαν άτομα που τελικά ανέπτυξαν ΣΚΠ και προσδιόρισαν το πόσο χρονών ήταν όταν εκτέθηκαν σε πιθανούς παράγοντες κινδύνου. Οι ερευνητές λοιπόν διαπίστωσαν ότι συνήθως τα άτομα που αναπτύσσουν κατά την ενήλικη ζωή τους ΣΚΠ:

  • εκτέθηκαν σε παράγοντες κινδύνου πριν την ηλικία των 15 ετών
  • εκτέθηκαν σε παράγοντες κινδύνου ως έμβρυα, όπως είναι η ανεπαρκής έκθεσή τους στη βιταμίνη D κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης

2. Φύλο

Σύμφωνα με την National Multiple Sclerosis Society, η ΣΚΠ εμφανίζεται συχνότερα στις γυναίκες παρά στους άνδρες. Στην πραγματικότητα, οι γυναίκες έχουν 3 φορές περισσότερες πιθανότητες  να αναπτύξουν ΣΚΠ. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι αυτό που κάνει τη διαφορά και παίζει σημαντικό ρόλο ανάμεσα στα δύο φύλα είναι οι γυναικείες ορμόνες.

3. Γενετική προδιάθεση

Τα γονίδια παίζουν σημαντικό ρόλο στην εμφάνιση της ΣΚΠ. Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα άτομα με συγκεκριμένα γονίδια και γενετικές παραλλαγές, όπως οι παραλλαγές των γονιδίων που είναι γνωστά ως αλληλόμορφα HLA τάξης II και τάξης Ι, διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο ΣΚΠ. Τα εν λόγω γονίδια παίζουν σημαντικό ρόλο στον τρόπο με τον οποίο το ανοσοποιητικό σύστημα αντιδρά απέναντι στους ξένους εισβολείς.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, το γεγονός ότι ο κίνδυνος αυξάνεται από το γονίδιο HLA (HLA DRB15:01), το οποίο εντοπίζεται στο 25% – 30% των Βορειοευρωπαίων, θα μπορούσε να εξηγήσει τον αυξημένο κίνδυνο ΣΚΠ στους λευκούς ευρωπαϊκούς πληθυσμούς.

Ποιοι είναι οι τροποποιήσιμοι παράγοντες κινδύνου για Σκλήρυνση Κατά Πλάκας;

Πέραν από τους πιο πάνω παράγοντες κινδύνου που δεν μπορούν να τροποποιηθούν, υπάρχουν και ορισμένοι που είναι τροποποιήσιμοι, που σημαίνει ότι μπορούν να ελεγχθούν με αλλαγές στις συνήθειες και τον τρόπο ζωής.

1. Διατροφή

Έρευνες έχουν δείξει ότι τα άτομα με χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D στο αίμα τους, είναι πιο πιθανό να αναπτύξουν ΣΚΠ, συγκριτικά με τα άτομα που έχουν επάρκεια. Ως εκ τούτου, είναι πολύ σημαντική η εξασφάλιση της εν λόγω βιταμίνης μέσω διατροφής και συμπληρωμάτων. Να υπενθυμίσουμε ότι ένας άλλος τρόπος με τον οποίο μπορείτε να εξασφαλίσετε βιταμίνη D είναι μέσω της έκθεσής σας στο ηλιακό φως.

2. Υγεία του εντέρου

Σύμφωνα με τους ειδικούς, το κάπνισμα και η παχυσαρκία αποτελούν παράγοντες κινδύνου για ΣΚΠ, λόγω του τρόπου με τον οποίο επηρεάζουν τους ζωντανούς οργανισμούς στο έντερο που συμβάλλουν στην υγεία του πεπτικού συστήματος (εντερικό μικροβίωμα).

Δεδομένου λοιπόν, ότι το έντερο επηρεάζει την υγεία του ανοσοποιητικού, το κάπνισμα και η παχυσαρκία μπορούν να προκαλέσουν ανισορροπία στα βακτήρια του εντέρου, κάτι που επηρεάζει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού, το οποίο με τη σειρά του μπορεί να οδηγήσει σε αυτοάνοσα νοσήματα, όπως η ΣΚΠ.

3. Λοιμώξεις

Αρκετά ερευνητικά στοιχεία δείχνουν ότι προηγούμενες λοιμώξεις μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο ενός ατόμου να εμφανίσει ΣΚΠ.

Συγκεκριμένα, μία ιογενής λοίμωξη, γνωστή ως ιός Epstein-Barr (EBV), έχει αναγνωριστεί ότι αυξάνει τον κίνδυνο ΣΚΠ. Σημειώνεται ότι ο EBV είναι ο πιο κοινός ιός που σχετίζεται με τη λοιμώδη μονοπυρήνωση.

Σε κάθε περίπτωση όμως, ένα άτομο που μολύνθηκε από EBV δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα αναπτύξει ΣΚΠ, διότι υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που συνδυαστικά αυξάνουν τον κίνδυνο.

+ 9 πηγές

©2019 WikiHealth All Rights Reserved

Can You Prevent Multiple Sclerosis? https://www.verywellhealth.com/multiple-sclerosis-prevention-5207758

Environmental factors in multiple sclerosis https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1586/14737175.2013.865866

Multiple Sclerosis Research https://www.hopkinsmedicine.org/research/conditions/multiple-sclerosis-research

Lifestyle-based modifiable risk factors in multiple sclerosis: review of experimental and clinical findings https://www.futuremedicine.com/doi/10.2217/nmt-2018-0046

The initiation and prevention of multiple sclerosis https://www.nature.com/articles/nrneurol.2012.198

What Causes MS? https://www.nationalmssociety.org/What-is-MS/What-Causes-MS

Who Gets MS? (Epidemiology) https://www.nationalmssociety.org/What-is-MS/Who-Gets-MS

Environmental and genetic risk factors for MS: an integrated review https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/acn3.50862

Clinical Characteristics and Disability Progression of Early- and Late-Onset Multiple Sclerosis Compared to Adult-Onset Multiple Sclerosis https://www.mdpi.com/2077-0383/9/5/1326