Τι αισθάνεσαι;

Διαγνωστικές εξετάσεις

Αξιολόγηση εγκαύματος

Τι είναι η αξιολόγηση εγκαύματος;

Το έγκαυμα είναι ένας τύπος τραυματισμό του δέρματος ή/και άλλων ιστών. Το δέρμα είναι το μεγαλύτερο όργανο του σώματος. Είναι απαραίτητο για την προστασία του οργανισμού από τραυματισμούς και λοιμώξεις και επίσης βοηθά στον έλεγχο της θερμοκρασίας. Όταν το δέρμα υφίσταται βλάβη λόγω εγκαύματος, ο πόνος μπορεί να είναι ιδιαίτερα έντονος. Άλλα προβλήματα που μπορεί να προκύψουν από ένα έγκαυμα περιλαμβάνουν σοβαρή αφυδάτωση (υπερβολική απώλεια υγρών από το σώμα), αναπνευστικές δυσκολίες και απειλητικές για τη ζωή λοιμώξεις. Τα εγκαύματα μπορούν επίσης να προκαλέσουν μόνιμη παραμόρφωση και αναπηρία.

Η αξιολόγηση εγκαύματος αναζητά το βάθος στο οποίο έχει διεισδύσει το έγκαυμα (βαθμός εγκαύματος), καθώς και το ποσοστό της επιφάνειας του σώματος που έχει καεί.

Τα εγκαύματα περισσότερο συχνά προκαλούνται από:

  • Θερμότητα, όπως φωτιά ή καυτά υγρά. Αυτά είναι γνωστά ως θερμικά εγκαύματα.
  • Χημικά, όπως οξέα ή απορρυπαντικά. Αυτά μπορούν να προκαλέσουν εγκαύματα αν αγγίξουν το δέρμα ή τους οφθαλμούς.
  • Ηλεκτρικό ρεύμα. Μπορεί να υποστείτε έγκαυμα όταν ηλεκτρικό ρεύμα διαπεράσει το σώμα σας.
  • Ηλιακή ακτινοβολία. Μπορεί να υποστείτε έγκαυμα αν ξοδεύετε πολύ χρόνο στον ήλιο, ιδιαίτερα αν δεν χρησιμοποιείτε αντηλιακό.
  • Ακτινοβολία. Τέτοιος τύπος εγκαύματος μπορεί να προκληθεί από συγκεκριμένος τύπους ακτινοθεραπείας για τον καρκίνο.
  • Τριβή. Όταν το δέρμα τρίβεται σε μία επιφάνεια πολύ έντονα, μπορεί να προκληθεί έγκαυμα τριβής. Εγκαύματα τριβής εκδηλώνονται περισσότερο συχνά σε ατυχήματα με ποδήλατο/μηχανή/μηχανάκι, όταν το δέρμα τρίβεται στην άσφαλτο.

Τύποι εγκαυμάτων

Ποιοι είναι οι διαφορετικοί τύποι εγκαυμάτων;

Οι τύποι εγκαυμάτων βασίζονται στο βάθος της βλάβης (βαθμός εγκαύματος). Υπάρχουν τρεις κύριοι τύποι:

  • Εγκαύματα πρώτου βαθμού. Τα εγκαύματα αυτά είναι ο λιγότερο σοβαρός τύπος, διότι επηρεάζουν μόνο την εξωτερική στοιβάδα του δέρματος, γνωστή ως επιδερμίδα. Τα εγκαύματα πρώτου βαθμού προκαλούν πόνο και ερυθρότητα, αλλά όχι φυσαλίδες ή ανοιχτές πληγές. Ένα ηλιακό έγκαυμα είναι ο πιο κοινός τύπος εγκαύματος πρώτου βαθμού. Τα εγκαύματα πρώτου βαθμού συνήθως υποχωρούν μέσα σε περίπου μία εβδομάδα. Οι κατ’ οίκον θεραπείες περιλαμβάνουν εμβάπτιση της περιοχής σε δροσερό νερό και χρήση αποστειρωμένης γάζας. Μη συνταγογραφούμενα παυσίπονα μπορούν να ανακουφίσουν από τον πόνο.
  • Εγκαύματα δεύτερου βαθμού. Αυτά τα εγκαύματα είναι περισσότερο σοβαρά από τα εγκαύματα πρώτου βαθμού, διότι επηρεάζουν την εξωτερική και μέση στιβάδα του δέρματος, γνωστή ως χόριο. Προκαλούν πόνο, ερυθρότητα και φυσαλίδες. Ορισμένα εγκαύματα δεύτερου βαθμού μπορούν να αντιμετωπιστούν με αντιβιοτικές κρέμες και κάλυψη της περιοχής με αποστειρωμένη γάζα. Περισσότερο σοβαρά εγκαύματα δεύτερου βαθμού απαιτούν μεταμόσχευση δέρματος. Τα εγκαύματα δεύτερου βαθμού μπορούν να προκαλέσουν ουλοποίηση.
  • Εγκαύματα τρίτου βαθμού. Αυτός είναι ο πιο σοβαρός τύπος εγκαύματος, διότι επηρεάζει την εξωτερική, μέση και εσωτερική στοιβάδα του δέρματος. Η εσωτερική στοιβάδα είναι γνωστή ως υποδόριος ιστός. Τα εγκαύματα τρίτου βαθμού συχνά προκαλούν βλάβη σε θύλακες τριχών, ιδρωτοποιούς αδένες, νευρικές απολήξεις και άλλους ιστούς στο δέρμα. Ο πόνος μπορεί να είναι εξαιρετικά έντονος. Αν, όμως, έχουν υποστεί βλάβη νευρικές απολήξεις, αρχικά μπορεί να μην αισθάνεστε καθόλου πόνο. Αυτά τα εγκαύματα προκαλούν έντονη ουλοποίηση και συνήθως απαιτούν μεταμόσχευση δέρματος.

Επιπρόσθετα με το βαθμό, τα εγκαύματα ταξινομούνται ως ήπια, μετρίως σοβαρά ή σοβαρά. Σχεδόν όλα τα εγκαύματα πρώτου βαθμού και ορισμένα εγκαύματα δεύτερου βαθμού θεωρούνται ήπια. Παρόλο που μπορεί να είναι αρκετά επώδυνα, σπάνια προκαλούν επιπλοκές. Ορισμένα εγκαύματα δεύτερου βαθμού και όλα τα εγκαύματα τρίτου βαθμού θεωρούνται μετρίως σοβαρά ή σοβαρά, διότι μπορεί να οδηγήσουν ακόμη και σε θανατηφόρα προβλήματα υγείας.

Διαδικασία εξέτασης

Πώς πραγματοποιείται η αξιολόγηση εγκαύματος;

Η αξιολόγηση εγκαυμάτων χρησιμοποιείται σε μετρίως σοβαρά έως σοβαρά εγκαύματα. Κατά την αξιολόγηση, ο γιατρός θα ελέγξει προσεκτικά την πληγή. Επίσης θα υπολογίσει ένα εκτιμώμενο ποσοστό της ολικής επιφάνειας του σώματος (TBSA) που έχει καεί. Μπορεί να χρησιμοποιήσει τον «κανόνα των 9» για να εκτιμήσει το εν λόγω ποσοστό. Σύμφωνα με τον «κανόνα των 9», το σώμα χωρίζεται σε τμήματα που αντιστοιχούν σε ποσοστό 9% ή 18% ως εξής:

  • Κεφαλή και λαιμός: 9% TBSA
  • Κάθε χέρι: 9% TBSA
  • Κάθε πόδι: 18% TBSA
  • Πρόσθιος κορμός: 18% TBSA
  • Οπίσθιος κορμός: 18% TBSA

Ο «κανόνας των 9» δεν χρησιμοποιείται στα παιδιά, γιατί τα σώματά τους έχουν διαφορετικές αναλογίες από αυτές των ενηλίκων. Εάν ένα παιδί έχει υποστεί έγκαυμα που καλύπτει μία σχετικά μεγάλη περιοχή, ο γιατρός θα χρησιμοποιήσει το χάρτη Lund-Browder. Ο χάρτης αυτός δίνει μία περισσότερο ακριβή εκτίμηση με βάση την ηλικία και το σωματικό μέγεθος του παιδιού.

Εάν εσείς ή το παιδί σας έχετε υποστεί έγκαυμα που καλύπτει μία μικρή περιοχή, ο γιατρός θα χρησιμοποιήσει μία εκτίμηση με βάση το μέγεθος της παλάμης, που αντιστοιχεί περίπου σε 1% TBSA.

ABCDE

Τι άλλο συμβαίνει κατά τη διάρκεια της αξιολόγησης εγκαύματος;

Εάν έχετε ένα σοβαρό έγκαυμα, μπορεί να χρειάζεστε επείγουσα αξιολόγηση, γνωστή ως αξιολόγηση ABCDE, η οποία χρησιμοποιείται για τον έλεγχο βασικών συστημάτων και λειτουργιών του σώματος. Η αξιολόγηση αυτή συχνά λαμβάνει χώρα σε ασθενοφόρα, επείγοντα περιστατικά και νοσοκομεία. Τα αρχικά ABCDE αντιστοιχούν στα παρακάτω:

  • Αεραγωγός (Airway). Ο γιατρός θα ελέγξει για απόφραξη στον αεραγωγό.
  • Αναπνοή (Breathing). Ο γιατρός θα ελέγξει για ενδείξεις δυσκολίας της αναπνοής, όπως βήχα ή συριγμό. Μπορεί να χρησιμοποιήσει στηθοσκόπιο για να παρακολουθεί τους ήχους της αναπνοής σας.
  • Κυκλοφορία (Circulation). Ο γιατρός θα χρησιμοποιήσει συσκευές για να ελέγξει την καρδιά και την αρτηριακή πίεση. Μπορεί να σας τοποθετήσει φλεβοκαθετήρα, από όπου θα διοχετεύονται υγρά στο σώμα. Τα εγκαύματα συχνά προκαλούν σοβαρή απώλεια υγρών.
  • Αναπηρία (Disability). Ο γιατρός θα αναζητήσει ενδείξεις εγκεφαλικής βλάβης, ελέγχοντας πώς ανταποκρίνεστε σε διαφορετικά λεκτικά και σωματικά ερεθίσματα.
  • Έκθεση (Exposure). Ο γιατρός θα αφαιρέσει οποιαδήποτε χημικά ή άλλες ουσίες που έχουν προκαλέσει έγκαυμα από το δέρμα ξεπλένοντας την περιοχή με νερό. Μπορεί να εφαρμόσει αποστειρωμένη γάζα στην περιοχή. Επίσης θα ελέγξει τη θερμοκρασία του σώματός σας και θα σας ζεστάνει με μία κουβέρτα και ζεστά υγρά, αν κρίνεται απαραίτητο.

Περαιτέρω πληροφορίες

Υπάρχει κάτι άλλο που πρέπει να γνωρίζω για την αξιολόγηση εγκαυμάτων;

Τα εγκαύματα και οι πυρκαγιές είναι η τέταρτη πιο κοινή αιτία τυχαίου θανάτου σε παιδιά και ενήλικες στις Ηνωμένες Πολιτείες. Τα μικρά παιδιά, οι ηλικιωμένοι και τα άτομα με αναπηρίες βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο εγκαυμάτων και θανάτου. Η πλειονότητα των εγκαυμάτων μπορεί να προληφθεί με απλές προφυλάξεις, όπως:

  • Ελέγξτε τη θερμοκρασία του νερού προτού εσείς ή το παιδί σας κάνετε μπάνιο.
  • Γυρίστε τις χειρολαβές από κατσαρόλες και τηγάνια προς το πίσω μέρος της κουζίνας όταν μαγειρεύετε.
  • Χρησιμοποιήστε ανιχνευτές καπνού στο σπίτι σας και ελέγξτε τις μπαταρίες κάθε έξι μήνες.
  • Ελέγχετε τα ηλεκτρικά καλώδια τακτικά και πετάξτε όποια έχουν υποστεί φθορά.
  • Καλύψτε πρίζες που φτάνουν τα παιδιά.
  • Εάν καπνίζετε, μην καπνίζετε ποτέ στο κρεβάτι. Πυρκαγιές που προκαλούνται από τσιγάρα, πούρα και πίπες είναι η κύρια αιτία θανάτου σε πυρκαγιές σπιτιών.
  • Να είστε πολύ προσεκτικοί όταν χρησιμοποιείτε σόμπες και θερμάστρες. Δεν πρέπει να βρίσκονται ποτέ κοντά σε κουβέρτες, ρούχα και άλλα εύφλεκτα υλικά. Μην αφήνετε ποτέ αυτές τις συσκευές αναμμένες χωρίς επίβλεψη.

Για να μάθετε περισσότερα αναφορικά με τη θεραπεία ή την πρόληψη εγκαυμάτων, συμβουλευτείτε το γιατρό σας.

+ 11 πηγές

©2019 WikiHealth All Rights Reserved

1. Agrawal A, Raibagkar SC, Vora HJ. Friction Burns: Epidemiology and Prevention. Ann Burns Fire Disasters [Internet]. 2008 Mar 31 [cited 2019 May 19]; 21(1): 3-6. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3188131

2. Children's Hospital of Wisconsin [Internet]. Milwaukee: Children's Hospital of Wisconsin; c2019. Facts about burn injury; [cited 2019 May 8]; [about 4 screens]. Available from: https://www.chw.org/medical-care/burn-program/burns/facts-about-burn-injury

3. Familydoctor.org [Internet]. Leawood (KS): American Academy of Family Physicians; c2019. Burns: Preventing Burns in Your Home; [updated 2017 Mar 23; cited 2019 May 8]; [about 4 screens]. Available from: https://familydoctor.org/burns-preventing-burns-in-your-home

4. Merck Manual Consumer Version [Internet]. Kenilworth (NJ): Merck & Co., Inc.; c2019. Burns; [cited 2019 May 8]; [about 2 screens]. Available from: https://www.merckmanuals.com/home/injuries-and-poisoning/burns/burns?query=burn%20evaluation

5. National Institute of General Medical Sciences [Internet]. Bethesda (MD): Burns; [updated 2018 Jan; cited 2019 May 8]; [about 2 screens]. Available from: https://www.nigms.nih.gov/education/pages/Factsheet_Burns.aspx

6. Olgers TJ, Dijkstra RS, Drost-de-Klerck AM, Ter Maaten JC. The ABCDE primary assessment in the emergency department in medically ill patients: an observational pilot study. Neth J Med [Internet]. 2017 Apr [cited 2019 May 8]; 75(3):106–111. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28469050

7. Strauss S, Gillespie GL. Initial assessment and management of burn patients. Am Nurse Today [Internet]. 2018 Jun [cited 2019 May 8]; 13(6):16–19. Available from: https://www.americannursetoday.com/initial-assessment-mgmt-burn-patients

8. TETAF: Texas EMS Trauma and Acute Care Foundation [Internet]. Austin (TX): Texas EMS Trauma and Acute Care Foundation; c2000–2019. Burn Clinical Practice Guideline; [cited 2019 May 8]; [about 4 screens]. Available from: http://tetaf.org/wp-content/uploads/2016/01/Burn-Practice-Guideline.pdf

9. Thim T, Vinther Karup NH, Grove EL, Rohde CV, Lofgren B. Initial assessment and treatment with the Airway, Breathing, Circulation, Disability, Exposure (ABCDE) approach. Int J Gen Med [Internet]. 2012 Jan 31 [cited 2019 May 8]; 2012(5):117–121. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3273374

10. University of Rochester Medical Center [Internet]. Rochester (NY): University of Rochester Medical Center; c2019. Health Encyclopedia: Burns Overview; [cited 2019 May 8]; [about 2 screens]. Available from: https://www.urmc.rochester.edu/encyclopedia/content.aspx?ContentTypeID=90&ContentID=P01737

11. World Health Organization [Internet]. Geneva (SUI): World Health Organization; c2019. Management of Burns; 2003 [cited 2019 May 8]; [about 4 screens]. Available from: https://www.who.int/surgery/publications/Burns_management.pdf

Εγγραφείτε στο ενημερωτικό δελτίο του Wiki Health

Ενημερωθείτε με και λάβετε συμβουλές υγείας, ευεξίας και πολλά άλλα.!

Αν δεν βρήκατε αυτό που αναζητάτε, βοηθήστε μας να γίνουμε κάλυτεροι