Πρόληψη και θεραπεία

Αλκοόλ: Πώς επηρεάζει τη θερμοκρασία του σώματός μας;

Στην Ελλάδα, ένας μεγάλος αριθμός ανθρώπων απολαμβάνει αλκοόλ σε τακτική βάση. Είναι ασφαλές να υποθέσουμε ότι αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει, ειδικά με την εορταστική περίοδο και τα συναφή πάρτι στη δουλειά και τις κοινωνικές συναθροίσεις που δεν είναι μακριά. Όσοι είναι λογικοί και γνωρίζουν τις μονάδες τους (Το Γενικό Ιατρικό Γραφείο συνιστά ως όριο τις 14 μονάδες την εβδομάδα), οι πιθανότητες να αναπτύξουν προβλήματα υγείας είναι χαμηλές.

Τι κάνει το αλκοόλ στο σώμα μας;

Η κραιπάλη και η κατανάλωση πάνω από τις συνιστώμενες εβδομαδιαίες μονάδες είναι η στιγμή που η κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να γίνει επικίνδυνη. Η κραιπάλη – η κατανάλωση υπερβολικής ποσότητας αλκοόλ σε σύντομο χρονικό διάστημα – μπορεί να οδηγήσει σε δηλητηρίαση από αλκοόλ.

Οι κίνδυνοι της δηλητηρίασης από το αλκοόλ περιλαμβάνουν:

Μια μακροχρόνια συνήθεια υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ μπορεί επίσης να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές στην υγεία.

Αυτές περιλαμβάνουν:

Αυτές είναι οι πιο ακραίες συνέπειες της κατάχρησης αλκοόλ. Αλλά ακόμη και όταν καταναλώνεται με μέτρο, το αλκοόλ μεταβάλλει προσωρινά τις φυσιολογικές λειτουργίες του σώματός μας. Μια τέτοια φυσιολογική αλλαγή είναι στη θερμοκρασία του σώματός μας. Μπορεί όλοι μας να αναγνωρίζουμε τα συμπτώματα, αλλά τι ακριβώς συμβαίνει και πότε αυτό μπορεί να γίνει επικίνδυνο;

Γιατί αισθανόσαστε ζέστη μετά την κατανάλωση αλκοόλ;

Ο έλεγχος της θερμοκρασίας του σώματός σας, γνωστός ως θερμορύθμιση, επηρεάζεται όταν καταναλώνετε αλκοόλ. Το αλκοόλ προκαλεί ασυνήθιστη δραστηριότητα θερμορύθμισης, καθώς επηρεάζει τους μηχανισμούς που χρησιμοποιεί το σώμα σας είτε για να σας ζεστάνει είτε για να σας δροσίσει.

Καθώς πίνετε αλκοόλ, το συκώτι σας εργάζεται για να το χωνέψει. Το συκώτι σας μπορεί να χωνέψει μια συγκεκριμένη ποσότητα αλκοόλ τη φορά και όσο περισσότερο πίνετε τόσο περισσότερο χρόνο χρειάζεται το συκώτι για να εκτελέσει αυτό το έργο. Κατά τη διάρκεια αυτού του χρόνου, το συκώτι σας εκπέμπει θερμότητα καθώς επεξεργάζεται την μεγαλύτερη ποσότητα και τα επίπεδα αλκοόλ στο αίμα αυξάνονται.

Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου το αλκοόλ στον οργανισμό σας δρα ως “αγγειοδιασταλτικό“. Αυτό σημαίνει ότι το αλκοόλ διευρύνει και χαλαρώνει τα αιμοφόρα αγγεία σας.

Όπως γνωρίζετε πολλοί άνθρωποι κοκκινίζουν όταν πίνουν, αυτό προκύπτει επειδή το αλκοόλ αυξάνει τη ροή του αίματος στο δέρμα (που ονομάζεται “αγγειοδιαστολή“). Αυτό αυξάνει τη θερμοκρασία του δέρματος και σας κάνει να αισθάνεστε ζεστοί.

Το αλκοόλ μπορεί να προκαλεί εφίδρωση;

Η ζεστή αίσθηση μετά την κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να συνοδεύεται από εφίδρωση. Πρόκειται για έναν άλλο μηχανισμό θερμορύθμισης που υπό κανονικές συνθήκες χρησιμοποιείται από το σώμα για να μειώσει τη θερμοκρασία του μέσω της εξάτμισης.

Ορισμένοι άνθρωποι είναι πιο επιρρεπείς στα κόκκινα μάγουλα από άλλους. Για παράδειγμα, αυτό το χαρακτηριστικό είναι πιο συχνό σε όσους έχουν ανατολικοασιατική καταγωγή, λόγω μιας γενετικά καθορισμένης ανεπάρκειας ενός ενζύμου που βοηθά το συκώτι να διασπάσει το αλκοόλ.

Σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο κατάχρησης αλκοόλ και αλκοολισμού, πιστεύεται ότι με μειωμένες ποσότητες αυτού του ενζύμου, συσσωρεύονται στο σώμα ορισμένα υποπροϊόντα που προκαλούν το κοκκίνισμα. Η έντονη αγγειοδιαστολή στα άτομα με αυτό το γενετικό χαρακτηριστικό αυξάνει τον όγκο στα αιμοφόρα αγγεία και μειώνει την αρτηριακή πίεση – κάνοντάς τα επιρρεπή σε χαμηλή αρτηριακή πίεση και ζάλη.

Τι πραγματικά συμβαίνει στη θερμοκρασία του σώματός σας όταν πίνετε αλκοόλ;

Όλες αυτές οι αλλαγές που προκαλούνται από το αλκοόλ δημιουργούν την ψευδαίσθηση της ζέστης. Στην πραγματικότητα, αυτά τα συμπτώματα προκαλούν την πτώση της θερμοκρασίας του σώματός σας.

Με την έξαψη και την εφίδρωση αποδίδετε περισσότερη θερμότητα στο δέρμα και έτσι αυξάνετε την απώλεια θερμότητας από τον “πυρήνα” του σώματος προς το περιβάλλον.

Οι εξάψεις αυξάνουν τη θερμοκρασία του σώματός σας;

Η σύντομη απάντηση είναι όχι. Αυτή η μετατόπιση στην παροχή αίματος σε όλο το σώμα σας προκαλεί στην πραγματικότητα απώλεια θερμότητας, αλλά δεν το αντιλαμβάνεστε, επειδή κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας αισθάνεστε πιο ζεστή. Αυτό είναι απίθανο να σας προκαλέσει προβλήματα υγείας όταν βρίσκεστε σε ένα θερμότερο περιβάλλον. Ωστόσο, σε ψυχρά περιβάλλοντα αυτό μπορεί να προκαλέσει προβλήματα.

Μπορεί να προκαλέσει υποθερμία το αλκοόλ;

Ο συνδυασμός αλκοόλ και πολύ κρύου καιρού μπορεί να είναι επικίνδυνος, ακόμη και θανατηφόρος. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι τόσο η θερμοκρασία του πυρήνα του σώματός σας (που ρυθμίζεται από τον εγκέφαλο) όσο και η θερμοκρασία του περιβλήματος του σώματός σας (που επηρεάζεται από το περιβάλλον) βρίσκονται υπό την επίδραση παραγόντων που την καθιστούν ψυχρότερη.

Σε δροσερές θερμοκρασίες αυτή η απώλεια θερμότητας μπορεί να οδηγήσει σε πτώση της θερμοκρασίας του πυρήνα του σώματος. Σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες αέρα ή σε κρύο νερό, τα ισχυρά ψυχρά ερεθίσματα στο δέρμα υπερισχύουν της αγγειοδιαστολής που προκαλείται από το αλκοόλ και η ροή του αίματος στο δέρμα κλείνει, υπερασπιζόμενη τη θερμοκρασία του σώματος.

Η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ σε συνδυασμό με το κρύο μπορεί να οδηγήσει σε υποθερμία, η οποία συμβαίνει όταν η θερμοκρασία του σώματός σας πέφτει τόσο χαμηλά που προκαλεί καρδιακή ανακοπή. Μια μελέτη για την υποθερμία και τη δηλητηρίαση από αλκοόλ σε εφήβους διαπίστωσε ότι το χειμώνα το 26,6% των μεθυσμένων ατόμων παρουσίασαν ήπια υποθερμία. Αυτό συγκρίθηκε με το 18,0% το καλοκαίρι.

Ευτυχώς, για τους περισσότερους ανθρώπους οι πιθανότητες να εμφανίσουμε υποθερμία είναι ελάχιστες, αρκεί να πίνουμε με σύνεση και να αποφεύγουμε τις κακές αποφάσεις που προκαλούνται από το αλκοόλ, όπως το να βγαίνουν έξω με παγωμένο καιρό. Ωστόσο, οι άστεγοι και άλλα μέλη του πληθυσμού του δρόμου διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο υποθερμίας και κρυοπαγήματος.

Πώς να πίνετε αλκοόλ με ασφάλεια;

Για να διατηρήσετε τους κινδύνους για την υγεία από το αλκοόλ σε χαμηλά επίπεδα, είναι σημαντικό να ακολουθείτε τις οδηγίες. Οι κατευθυντήριες γραμμές για την κατανάλωση αλκοόλ χαμηλού κινδύνου είναι να μην πίνετε πάνω από 14 μονάδες την εβδομάδα. Συνιστάται επίσης να ρυθμίζετε την κατανάλωση αλκοόλ ομοιόμορφα σε τρεις ή περισσότερες ημέρες. Εάν είστε έγκυος, θα πρέπει να αποφεύγετε εντελώς το αλκοόλ.

Αν θέλετε να μειώσετε την κατανάλωση αλκοόλ, οι ακόλουθες μέθοδοι μπορεί να σας βοηθήσουν:

  • Καθορισμός ημερών χωρίς αλκοόλ
  • Επιλέγοντας μικρά ποτήρια αντί για μεγάλα
  • Εντοπισμός των μονάδων διαβάζοντας την ετικέτα
  • Να πίνετε ένα αναψυκτικό ή ένα ποτήρι νερό μεταξύ των αλκοολούχων ποτών
  • Αποφυγή αλμυρών τροφών ενώ πίνετε, καθώς αυτά θα σας κάνουν να θέλετε να πιείτε περισσότερο

Ποια είναι τα συμπτώματα του εθισμού στο αλκοόλ;

Πρέπει να είστε σε θέση να αναγνωρίζετε τα σημάδια του εθισμού στο αλκοόλ, ώστε να μπορείτε να ζητήσετε βοήθεια και να ξεκινήσετε την ανάρρωση. Εάν ανησυχείτε ότι έχετε γίνει υπερβολικά εξαρτημένοι από το αλκοόλ, συμβουλευτείτε τον παθολόγο σας. Αυτός μπορεί να συζητήσει μαζί σας το πρόβλημά σας και να οργανώσει την κατάλληλη θεραπεία.

Ορισμένα συμπτώματα εθισμού στο αλκοόλ και προειδοποιητικά σημάδια που υποδηλώνουν ότι έχετε αναπτύξει εξάρτηση από το αλκοόλ περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:

  • Έχετε μια ακατανίκητη επιθυμία να πιείτε
  • Έλλειψη ενδιαφέροντος για συνήθεις δραστηριότητες
  • Ανάγκη να πίνετε περισσότερο για να επιτύχετε τα ίδια αποτελέσματα
  • Αισθάνεστε κουρασμένοι, ταραγμένοι ή ευερέθιστοι
  • Αίσθημα αδυναμίας να πείτε όχι στο αλκοόλ
  • Γίνεστε μυστικοπαθείς ή ανέντιμοι
  • Επιδίωξη της κατανάλωσης αλκοόλ με αποκλεισμό άλλων ευχάριστων δραστηριοτήτων
  • Συνεχίζει να πίνει παρά τις σαφείς ενδείξεις για τις βλαβερές συνέπειες

Εάν μετά τη διακοπή της χρήσης αλκοόλ, αντιμετωπίζετε οποιοδήποτε από τα παρακάτω συμπτώματα στέρησης αλκοόλ, μπορεί να υποδεικνύει διαταραχή χρήσης αλκοόλ ή εθισμό στο αλκοόλ:

  • Καυτές εξάψεις που κυμαίνονται από ήπιες έως σωματικά επικίνδυνες
  • Λαχτάρα για αλκοόλ
  • Το “τρέμουλο”
  • Αίσθημα αδιαθεσίας
  • Ευερεθιστότητα, άγχος ή ταραχή
  • Ιδρώτας
  • Υψηλή αρτηριακή πίεση
  • Αυξημένος καρδιακός ρυθμός
  • Επιληπτικές κρίσει

+ 7 πηγές

©2019 WikiHealth All Rights Reserved

Physio-pathological effects of alcohol on the cardiovascular system: its role in hypertension and cardiovascular disease https://www.nature.com/articles/hr2009226

Alcohol Metabolism: An Update https://pubs.niaaa.nih.gov/publications/aa72/aa72.htm

Acute depressor effect of alcohol in patients with essential hypertension https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/1639464/

Hypothermia and acute alcohol intoxication in Dutch adolescents: The relationship between core and outdoor temperatures https://research.utwente.nl/en/publications/hypothermia-and-acute-alcohol-intoxication-in-dutch-adolescents-t

What is an alcohol unit? https://www.drinkaware.co.uk/facts/alcoholic-drinks-and-units/what-is-an-alcohol-unit

UK Chief Medical Officers’ Low Risk Drinking Guidelines https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/545937/UK_CMOs__report.pdf

Adult drinking habits in Great Britain https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/healthandsocialcare/drugusealcoholandsmoking/datasets/adultdrinkinghabits